Toàn cảnh buổi Tọa đàm. Ảnh: Phạm Hương
Một thị trường tài sản mã hoá minh bạch không thể hình thành nếu thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa nhà đầu tư, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Trong đó, yêu cầu cốt lõi là nâng cao hiểu biết của nhà đầu tư, chuẩn hóa quy trình vận hành của các sàn giao dịch và tăng cường vai trò chủ động của cơ quan quản lý trong phòng ngừa, xử lý rủi ro và tội phạm công nghệ cao.
Sáng 25/3/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp với Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) tổ chức tọa đàm “Thí điểm Sàn giao dịch tài sản số: Cơ chế giám sát, năng lực vận hành và chuẩn mực đầu tư”, thu hút gần 500 đại biểu từ các bộ, ngành, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ và cộng đồng đầu tư.
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch VBA Phan Đức Trung nhấn mạnh đây là diễn đàn mở nhằm thu thập ý kiến thực tiễn, phục vụ hoàn thiện khung pháp lý và hướng dẫn triển khai các chính sách liên quan đến tài sản số. Đồng thời, sự kiện cũng tạo cơ hội kết nối giữa các sàn giao dịch đang xin cấp phép với đối tác và khách hàng tiềm năng. Theo ông, thị trường tài sản mã hoá toàn cầu có quy mô hơn 200 tỷ USD đang mở ra cơ hội lớn, nhưng cũng đòi hỏi Việt Nam phải có những bước đi rõ ràng và kịp thời.
Ông Phan Đức Trung – Chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam phát biểu tại buổi Tọa đàm. Ảnh: Phạm Hương
Từ góc độ thực thi pháp luật, đại diện Bộ Công an, Đại tá Hoàng Ngọc Bách, Trưởng phòng 4, Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) cho biết việc thiếu hành lang pháp lý hiện nay khiến quá trình điều tra các vụ việc liên quan đến tài sản mã hoá gặp nhiều trở ngại, đặc biệt khi dòng tiền liên quan chủ yếu đi qua các sàn quốc tế. Việc hình thành các sàn giao dịch hợp pháp trong nước sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và hỗ trợ Việt Nam cải thiện vị thế trong các đánh giá quốc tế.
Đại tá Hoàng Ngọc Bách, Trưởng phòng 4, Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an chia sẻ tại Tọa đàm. Ảnh: Phạm Hương
Các chuyên gia thống nhất rằng, để thị trường vận hành an toàn, nhà đầu tư cần được trang bị đầy đủ kiến thức; các sàn phải đảm bảo minh bạch ngay từ khâu xác thực người dùng, giám sát giao dịch; trong khi cơ quan quản lý cần hoàn thiện quy định và tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng.
Thí điểm cấp phép: phép thử toàn diện về năng lực
Tại phiên thảo luận về cơ chế thí điểm, ông Tô Trần Hoà, Phó trưởng Ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa (UBCKNN) cho biết, bên cạnh các điều kiện pháp định như vốn điều lệ hay cấu trúc cổ đông, Ban quản lý sẽ tập trung đánh giá năng lực vận hành thực tế của doanh nghiệp, bao gồm chất lượng hệ thống công nghệ, kinh nghiệm đội ngũ và mức độ minh bạch trong hoạt động.
“Đây là thị trường mới, tiềm ẩn nhiều rủi ro nên cơ quan quản lý tiếp cận theo hướng thận trọng, từng bước. Giai đoạn đầu chỉ nhà đầu tư trong nước đang có tài sản mã hóa, nhà đầu tư nước ngoài mới được giao dịch tại sàn Việt Nam. Nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới sẽ là các chương trình phổ cập kiến thức với nhà đầu tư do UBCKNN phối hợp cùng các đơn vị như Bộ Công an, Ngân hàng nhà nước, VBA”, ông Tô Trần Hoà nhấn mạnh.
.jpg)
Các diễn giả tham gia Tọa đàm. Ảnh: Phạm Hương
Một nguyên tắc quan trọng được nhấn mạnh là tách biệt tài sản khách hàng khỏi tài sản của sàn – yếu tố nền tảng để bảo vệ nhà đầu tư trong mọi tình huống. Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cũng xây dựng các cơ chế cảnh báo sớm và kịch bản ứng phó với biến động bất thường của thị trường.
Ở khía cạnh kỹ thuật, yêu cầu về an toàn hệ thống đối với sàn tài sản số được đặt ở mức cao, đòi hỏi giám sát liên tục, kiểm thử định kỳ và khả năng phản ứng nhanh với sự cố. Đáng chú ý, rủi ro không chỉ đến từ bên ngoài mà còn xuất phát từ chính hệ thống nội bộ và các điểm kết nối giữa blockchain và hạ tầng vận hành.
Đại diện một doanh nghiệp đang tham gia thí điểm cho biết thách thức lớn hiện nay không chỉ là công nghệ mà còn là nguồn nhân lực – đặc biệt là đội ngũ có khả năng kết hợp giữa tài chính và blockchain. Việc đầu tư bài bản vào con người, hệ thống và quy trình được xem là điều kiện tiên quyết để đảm bảo vận hành an toàn và tuân thủ.
Bài toán niềm tin và thu hút người dùng
Nếu yếu tố kỹ thuật và pháp lý là điều kiện cần, thì niềm tin của người dùng lại là điều kiện đủ để thị trường phát triển. Trong bối cảnh nhà đầu tư Việt Nam đã quen với các sàn quốc tế, việc thu hút và giữ chân người dùng trở thành bài toán lớn đối với các sàn nội địa.
Các chuyên gia cho rằng thanh khoản, trải nghiệm người dùng, đa dạng sản phẩm và mức độ an toàn là những yếu tố then chốt. Hệ thống phải vận hành ổn định ngay từ đầu, bởi chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy các mô hình thành công không chỉ dừng ở giao dịch mà còn mở rộng sang các dịch vụ tài chính khác như kiều hối, thanh toán hay cung cấp thanh khoản. Tuy nhiên, thay vì sao chép mô hình nước ngoài, các sàn Việt Nam cần tận dụng lợi thế am hiểu thị trường nội địa, khả năng kết nối hệ thống ngân hàng và hành lang pháp lý trong nước để xây dựng chiến lược riêng.
Tổng thể, việc thí điểm sàn giao dịch tài sản số tại Việt Nam không chỉ là bước đi thử nghiệm về chính sách mà còn là phép thử toàn diện về năng lực quản lý, công nghệ và niềm tin thị trường. Nếu được triển khai hiệu quả, đây có thể trở thành nền tảng quan trọng cho sự phát triển của hệ sinh thái tài chính số trong thời gian tới.
PHẠM HƯƠNG
