Dự báo tài chính là một quy trình gồm 4 bước: dự báo doanh thu, dự báo báo cáo kết quả kinh doanh, dự báo báo cáo cân đối kế toán và chuyển đổi các báo cáo tài chính ước tính thành báo cáo lưu chuyển tiền tệ ước tính.
Dự báo doanh thu:
- Các hoạt động kinh doanh chính của một công ty liên quan đến việc tạo ra doanh thu bằng cách bán sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ. Do đó, quá trình dự báo báo cáo tài chính thường bắt đầu bằng cách dự báo doanh thu từ hoạt động kinh doanh chính của công ty. Mức doanh thu dự kiến trong tương lai thường được sử dụng như một cơ sở ban đầu để dự báo các khoản mục khác trong các báo cáo tài chính dự báo.
- Dự báo doanh thu thường chuẩn bị theo hai cách: theo phương pháp từ trên xuống hoặc theo phương pháp từ dưới lên. Phương pháp từ trên xuống bắt đầu bằng việc sử dụng dữ liệu vĩ mô hoặc thị trường, sau đó tập trung vào thị phần để tính được ước tính doanh thu ước tính của công ty. Phương pháp từ dưới lên bắt đầu với ước tính riêng của công ty theo dòng sản phẩm và khách hàng để xây dựng ước tính về doanh thu trong tương lai.
- Trong thực tế, cách tiếp cận được ưa chuộng là dựa vào tốc độ tăng trưởng lịch sử của doanh thu.
Dự báo báo cáo kết quả kinh doanh
- Trên thực tế, các báo cáo phân tích theo chiều dọc của bảng cân đối kế toán và bảng kết quả kinh doanh được sử dụng để xây dựng các báo cáo tài chính ước tính.
- Căn cứ vào báo cáo thu nhập theo quy mô chung, có 4 loại phương pháp dự báo được sử dụng để dự báo báo cáo kết quả kinh doanh:
- Tốc độ tăng trưởng không đổi.
- Phần tram doanh thu.
- Tỷ lệ phần trăm tài sản, giá trị của khoản mục đầu tư hoặc nợ phải trả của năm trước.
- Hằng số.
Dự báo bảng cân đối kế toán
- Hai phương pháp dự báo được sử dụng để xây dựng các bảng cân đối kế toán là:
- Tỷ lệ phần trăm của doanh thu: Việc sử dụng phương pháp này nhằm thể hiện mối quan hệ ổn định giữa doanh thu và các khoản mục đang được dự báo.
- Các biến chính sách của công ty: Các khoản đầu tư của công ty (tài sản phi hoạt động), nợ dài hạn, các khoản mục cổ phiếu thường được ước tính dựa trên các quyết định chính sách.
- Tuy nhiên, thay vì sử dụng phương pháp tỷ lệ phần trăm doanh thu, có thể sử tỷ lệ phần trăm tài sản có sẵn trong bản cân đối kế toán theo quy mô chung để dự báo các mục nhâp trong bảng cân đối kế toán ước tính. Hai phương pháp này là tương đương, với điều kiện là mối quan hệ giữa doanh thu và tài sản không đổi trong suốt thời kỳ dự báo.
Dự báo báo cáo lưu chuyển tiền tệ
- Việc ước tính các mục riêng lẻ trong báo cáo kết quả kinh doanh, bảng cân đối kế toán và báo cáo lưu chuyển tiền tệ ước tính của công ty phụ thuộc vào mối quan hệ giữa mỗi khoản mục và doanh thu của công ty. Môi quan hệ này tồn tại khách quan vì lý do tồn tại các khoản mục trên báo cáo tài chính là đều phục vụ cho mục tiêu tạo ra doanh thu và lợi nhuận cho công ty. Quy mô doanh thu tăng trưởng thì các khoản mục chi phí cũng sẽ tăng tương ứng.
Nguồn: Chủ biên PGS. TS. Đặng Văn Dân, 2024. Giáo trình Phân tích đầu tư chứng khoán.
